Khi nhìn một tòa nhà, thứ đầu tiên ta thấy là mặt ngoài của nó. Trong kiến trúc, phần đó được gọi là façade (mặt dựng). Nhưng façade không chỉ là “bộ mặt” thẩm mỹ — nó là lớp vỏ quyết định công trình mát hay nóng, kín hay thấm, yên tĩnh hay ồn ào trong suốt hàng chục năm sử dụng.
- Façade = lớp vỏ bao che bên ngoài công trình (building skin).
- Một façade tốt phải đồng thời ngăn chặn, truyền vào và giữ lại đúng thứ cần thiết.
- Hai nhóm sản phẩm phổ biến nhất: vách kính mặt dựng (curtain wall) và tấm ốp (cladding).
Façade là gì?
Façade là toàn bộ mặt ngoài của công trình, nơi thể hiện ý đồ kiến trúc và thẩm mỹ của tòa nhà. Nói đơn giản nhất: façade chính là lớp da của công trình. Giống như làn da của con người, lớp vỏ này vừa phải đẹp, vừa phải làm tròn chức năng bảo vệ những gì ở bên trong.
3 nhiệm vụ của một façade tốt
Các kỹ sư mặt dựng thường tóm gọn chức năng của façade trong ba nhóm nhiệm vụ:
| Nhiệm vụ | Façade phải làm gì |
|---|---|
| Ngăn chặn (Keep out) | Mưa gió, nhiệt nóng dư thừa, tiếng ồn từ bên ngoài. |
| Truyền vào (Let in) | Gió thông thoáng, ánh sáng và nhiệt mặt trời có ích, tầm nhìn ra cảnh quan. |
| Giữ lại (Keep in) | Nhiệt độ dễ chịu bên trong, sự an toàn cho con người và sự riêng tư. |
Cái khó của thiết kế façade nằm ở chỗ các nhiệm vụ này thường mâu thuẫn nhau: muốn nhiều ánh sáng thì dễ nóng, muốn kín tuyệt đối thì khó thông gió. Một giải pháp đúng là giải pháp cân bằng được các yêu cầu đó cho từng công trình cụ thể.
Các nhóm sản phẩm façade phổ biến
1. Vách kính mặt dựng (Curtain wall)
Là hệ khung nhôm – kính treo bên ngoài kết cấu, phổ biến ở văn phòng, khách sạn, trung tâm thương mại. Các dạng thường gặp gồm: hệ Stick, hệ Unitized, Window wall, mặt dựng kính chân nhện (spider) và vách kính không khung. Xem chi tiết tại bài Curtain wall là gì?
2. Tấm ốp (Cladding)
Là lớp vật liệu bao phủ mặt ngoài, tạo hình khối và bảo vệ tường. Các loại thường dùng: nhôm tấm đục lỗ, nhôm tấm đặc / nhôm composite (ACP), GFRC (bê tông cốt sợi thủy tinh), tấm ốp inox và lưới kim loại.
Vật liệu chính của façade
- Nhôm định hình: nhẹ, bền, không gỉ, dễ gia công — “xương sống” của hầu hết hệ mặt dựng.
- Kính: kính thường, kính bán cường lực, kính cường lực, kính dán an toàn, kính hộp. (Xem 5 loại kính trong công trình.)
- Kim loại tấm: nhôm tấm, thép, thép không gỉ, tấm nhôm composite.
Vì sao chủ đầu tư nên quan tâm façade từ sớm?
Façade thường chiếm tỷ trọng chi phí đáng kể trong phần hoàn thiện, và ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí vận hành (điện điều hòa), độ bền và giá trị thương mại của công trình. Sửa một lỗi thiết kế façade sau khi đã thi công tốn kém hơn rất nhiều so với chọn đúng giải pháp ngay từ giai đoạn thiết kế. Đó là lý do việc tư vấn thiết kế façade nên bắt đầu song song với thiết kế kiến trúc.
Đội ngũ kỹ thuật Thành Tín Window tư vấn giải pháp, triển khai bản vẽ và thi công nhôm kính – mặt dựng trọn gói.